O nas
Płatność i dostawa
Aktualności
Hurt i współpraca
Kontakt
Igła, nić i tamborek to trzy rzeczy, od których zależy, czy haft koralikowy idzie gładko, czy zamienia się w walkę z materiałami. Poniżej wyjaśniamy, jaką igłę dobrać do jakiego rozmiaru koralików, czym igła do haftu koralikowego różni się od zwykłej, jakie nici udźwigną ciężar szkła i kiedy tamborek naprawdę pomaga, a nie przeszkadza.
Czym igła do haftu koralikowego różni się od zwykłej
Główna różnica to ucho. W igle do szycia ucho jest szersze od trzonu: pogrubia igłę dokładnie w tym miejscu, które musi przejść przez koralik. Dlatego zwykła igła wchodzi w otwór czubkiem i zakleszcza się na uchu. Igła do haftu koralikowego ma jednakową grubość na całej długości, a jej ucho jest wydłużone i leży płasko w osi igły, więc przez otwór przechodzi i czubek, i ucho z nicią.
Druga różnica to sprężystość. Igły do haftu koralikowego są cienkie i wyraźnie bardziej giętkie od igieł do szycia. Lekko się wyginają, gdy prowadzisz je pod naciągniętą tkaniną, i to normalne zachowanie, a nie wada. Druga strona medalu jest taka, że łatwiej się łamią, zwłaszcza gdy ciągniesz igłę w bok albo wciskasz ją na siłę w ciasny otwór. Igły do haftu koralikowego są już w zestawach Abris Art, ale jedna czy dwie zapasowe pod ręką uratują ci wieczór.
Trzecia różnica to długość. Krótkie igły (mniej więcej 25–30 mm) są posłuszniejsze i mocniejsze, wygodne do przyszywania koralików pojedynczo na gęstym podkładzie. Długie (45–55 mm) służą do prac, w których nabiera się kilka koralików naraz: nawlekania, obszywania brzegów, składania biżuterii. Do haftu na kanwie artystycznej zwykle wybiera się igłę krótką lub średnią.
Jaki numer igły do jakiego rozmiaru koralików
Zasada jest jedna i łatwo ją zapamiętać: im wyższy numer, tym cieńsza igła. Z koralikami jest tak samo – im wyższy numer, tym mniejszy koralik. Dlatego numery igieł i koralików zwykle są do siebie zbliżone.
| Rozmiar koralików | Orientacyjna średnica koralika | Numer igły |
|---|---|---|
| Nr 6 | ok. 4 mm | 10 |
| Nr 8 | ok. 3 mm | 10–11 |
| Nr 10 | ok. 2,3 mm | 11–12 |
| Nr 11 | ok. 2,1 mm | 12 |
| Nr 13 (mikrokoraliki) | ok. 1,6–1,8 mm | 13–15 |
Tabela to punkt odniesienia, a nie reguła wykuta w kamieniu. Patrz na konkretną partię: czeskie koraliki mają równe otwory, ale nawet w jednym rozmiarze trafiają się koraliki z węższym kanałem. Jeśli igła przechodzi z oporem, weź o numer cieńszą – to właśnie wciskanie na siłę kłuje w palce i kruszy koraliki.
Jest jeszcze jedna kwestia, o której rzadko się mówi. W hafcie na kanwie artystycznej każdy koralik przyszywa się jednym przejściem nici, więc możesz pozwolić sobie na igłę o numer grubszą – jest mocniejsza i mniej się wygina. Ale gdy tylko nić ma przejść przez koralik dwa lub trzy razy (mocowanie brzegu, składanie biżuterii, nawlekanie), od razu bierz cieńszą: na drugie przejście musi zostać miejsce.
Mikrokoraliki to osobna historia
Mikrokoraliki Preciosa nr 13 są mniej więcej o połowę mniejsze od popularnych koralików nr 10, a otwór jest proporcjonalnie mniejszy. Igła nr 11 po prostu nie wejdzie, a próba wciśnięcia jej na siłę kończy się złamaną igłą albo pękniętym koralikiem. Zestawy do haftu mikrokoralikami zawierają już igłę we właściwym rozmiarze – dlatego nie warto „uzupełniać” ich igłami ze zwykłego zestawu. Dodaj dobre światło i w razie potrzeby lupę: tu czas tracony na szukanie otworu przeważa nad samym haftem.
Nici: co utrzymuje koraliki
Nić do haftu koralikowego pracuje w trudnych warunkach. Ociera się o szklaną krawędź otworu, dźwiga ciężar koralika i nie może się rozciągać, bo inaczej rzędy z czasem opadają. Wymagania są więc trzy: wytrzymałość na zerwanie, odporność na przetarcie i minimalna rozciągliwość.
- Wzmacniane nici poliestrowe to codzienna opcja robocza. Cienkie, mocne, trzymają kształt i dobrze się wiążą. Do koralików nr 10 wygodna jest nominalna grubość 50.
- Specjalne nylonowe nici do koralików, płaskie lub okrągłe, są najbardziej odporne na przetarcie. Wybieraj je do biżuterii i do prac, w których nić przechodzi przez koralik kilka razy.
- Żyłka (monofilament) jest przezroczysta, więc nigdy nie trzeba dobierać koloru. Ale jest śliska: supełki się rozwiązują, a z czasem lub na zimnie może stać się krucha. Na dużych kanwach używa się jej rzadziej.
- Mulina nie nadaje się do przyszywania koralików. Składa się ze skręconych włókien, które się rozdzielają i przecierają o szklaną krawędź. Zostaw mulinę do haftu krzyżykowego, gdzie jej miejsce.
Kolor nici dobieraj do kanwy, a nie do koralików: to nić widać między nimi. Wyjątkiem są koraliki przezroczyste i półprzezroczyste, przez które nić prześwituje; tam dobieraj kolor do samego koralika.
Odcinaj naraz nie więcej niż 40–60 cm. Dłuższa nić się skręca, strzępi na końcu i częściej plącze – na rzadszym nawlekaniu nic nie zyskasz. Woskowanie woskiem pszczelim albo silikonowym preparatem wyraźnie zmniejsza meszek i liczbę samoistnych supełków. Nić mocuj nie jednym dużym supłem, tylko dwoma, trzema drobnymi ściegami na lewej stronie: duży supeł widać jako wybrzuszenie pod kanwą i przeszkadza przy oprawie pracy.
Tamborki: kiedy są potrzebne, a kiedy nie
Tamborek robi jedną rzecz – utrzymuje równy naciąg. Od tego zależy, czy koraliki leżą jednolicie i czy kanwa nie ściągnie się pod koniec pracy. Ale równy naciąg nie zawsze jest wymagany.
Bez tamborka można pracować, gdy praca jest mała, a kanwa gęsta: magnesy, breloki, kartki, zestawy mini, małe obrazki z modlitwą. Te formaty wygodnie trzyma się w dłoni, a dodatkowy tamborek tylko utrudnia obracanie pracy.
Warto użyć tamborka, gdy haftowane pole jest większe od dłoni, gdy rzędy są długie i ciągłe, gdy kanwa jest cieńsza albo gdy zauważasz, że brzeg zaczyna się zwijać. Przy dużych ikonach i obrazach naciąg decyduje o wszystkim: bez niego koraliki układają się falami, a widać to po oprawieniu pracy.
- Plastikowe tamborki ze śrubą trzymają najmocniej, naciąg da się regulować i prawie nie zostawiają śladów na kanwie.
- Drewniane tamborki są tańsze, ale trzymają słabiej; owinięcie wewnętrznej obręczy wąskim paskiem tkaniny zapobiega ześlizgiwaniu się kanwy.
- Ramy do haftu i stojaki pasują do średnich i dużych prac. Kanwę naciąga się raz, obie ręce są wolne, a to wyraźnie przyspiesza pracę.
Wybierz rozmiar, w którym pole robocze mieści się w całości. Nigdy nie zaciskaj w tamborku fragmentu już wyhaftowanego koralikami: koraliki wciskają się w kanwę, nici się odkształcają, a na tkaninie zostaje zagniecenie. Z tego samego powodu zdejmuj pracę z tamborka, gdy odkładasz ją na dłużej.
Igielnik, nawlekacz i prujnik
To drobiazgi, które kupuje się na końcu, a potem trudno zrozumieć, jak się bez nich obywało.
- Igielnik, magnetyczny albo z filcowymi stronami. Igły przestają znikać w kanapie, zostawać na fotelu czy wędrować po mieszkaniu. Jeśli w domu są dzieci lub zwierzęta, to nie wygoda, tylko bezpieczeństwo: policz igły przed przerwą i po skończeniu pracy.
- Nawlekacz to cienka metalowa pętelka, którą przekładasz przez ucho, wkładasz w nią nić i wyciągasz z powrotem. Do igieł do haftu koralikowego wybieraj najcieńsze nawlekacze: zwykłe, przeznaczone do igieł do szycia, nie zmieszczą się w uchu igły nr 12.
- Prujnik przydaje się rzadziej niż przy hafcie krzyżykowym, ale gdy koralik zostanie przyszyty w złym miejscu, przecięcie nici prujnikiem jest dużo bezpieczniejsze niż praca nożyczkami tuż przy gotowych rzędach.
Wszystkie trzy znajdziesz w dziale drobne narzędzia; igły, nici do haftu koralikowego i tamborki są dostępne osobno.
Najczęstsze pytania
Jakiej igły potrzebuję do koralików nr 10?
Igły nr 11 lub nr 12. Jedenastka jest mocniejsza i sprawdza się, gdy nić przechodzi przez koralik raz; dwunastka jest cieńsza i potrzebna tam, gdzie są dwa przejścia lub więcej. Jeśli igła przechodzi ciasno, zmień ją na cieńszą, zamiast wciskać na siłę.
Czy do haftu koralikowego mogę użyć zwykłej igły do szycia?
Tylko przy dużych koralikach, nr 6 lub nr 8. Igła do szycia ma ucho szersze od trzonu, więc nie przejdzie przez mniejszy koralik. Od rozmiaru 10 w górę potrzebna jest prawdziwa igła do haftu koralikowego z wydłużonym uchem.
Dlaczego moja igła się wygina i łamie?
Zwykle dlatego, że jest wciskana w zbyt wąski otwór albo ciągnięta w bok zamiast prowadzona prosto. Giętkość to zamierzona cecha igły do haftu koralikowego; złamanie jest jednak prawie zawsze sygnałem, żeby wziąć igłę o numer cieńszą.
Czy mogę przyszywać koraliki muliną?
Nie, mulina się do tego nie nadaje. Składa się z włókien, które się rozdzielają i przecierają o ostrą szklaną krawędź otworu, więc haft z czasem słabnie. Używaj wzmacnianych nici poliestrowych lub nylonowych, a mulinę zostaw do haftu krzyżykowego.
Czy do zestawu z magnesem potrzebny jest tamborek?
Nie. Małe formaty – magnesy, breloki, kartki, zestawy mini – wygodnie haftuje się w dłoni: powierzchnia jest niewielka, a kanwa na tyle gęsta, że się nie ściąga. Tamborek zaczyna się przydawać mniej więcej od prac wielkości dłoni.
Ile nici odcinać naraz?
40–60 cm. Dłuższy odcinek się skręca, strzępi i plącze, a na rzadszym nawlekaniu oszczędzasz mniej czasu, niż tracisz na rozplątywanie supełków.